Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο :: Συλλογές .::. Αντιγράφων

Αντιγράφων

Η συλλογή περιλαμβάνει περίπου 250 αντίγραφα βυζαντινών και μεταβυζαντινών τοιχογραφιών, εντοίχιων ή επιδαπέδιων ψηφιδωτών, εικόνων και υφασμάτων. Το μέγεθος, το υλικό, οι τεχνικές αντιγραφής αλλά και οι αιτίες παραγωγής των έργων αυτών ποικίλλουν. Τα έργα αποτυπώνονται σε μουσαμά ή χαρτί και σπανιότερα σε γύψο ή βιομηχανοποιημένο ξύλο, με λάδι, τέμπερα ή υδρόχρωμα, ενίοτε ψηφίδες, και κάποτε κάρβουνο ή μολύβι. Χρονολογούνται από τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αι’ωνα έως τη δεκαετία του 1960, και φτιάχτηκαν άλλοτε για να διασώσουν θησαυρούς του παρελθόντος –μετατρέποντάς τους ταυτόχρονα σε προσιτά αντικείμενα μελέτης– και άλλοτε για λόγους άσκησης στους καλλιτεχνικούς τρόπους του Βυζαντίου.

Τα αντίγραφα δεν αποδίδουν πάντοτε με ακρίβεια τα πρωτότυπά τους. Κάποια είναι όντως πιστά αντίγραφα (π.χ. τα έργα του Νικολάου Φερεκείδη), ενώ άλλα αποτυπώνουν μια «ανάγνωση» του βυζαντινού ή μεταβυζαντινού πρωτοτύπου σε νέο ύφος (π.χ. τα έργα του Αγήνορα Αστεριάδη). Πολλά από τα έργα της συλλογής φιλοτεχνήθηκαν από γνωστούς ζωγράφους και αγιογράφους του 19ου και 20ού αι., τον Φώτη Κόντογλου, τον Αγήνορα Αστεριάδη, τον Πολύκλειτο Ρέγκο, τον Δημήτριο Πελεκάση, ή και από πρωτοπόρους συντηρητές βυζαντινών έργων, όπως ο Φώτης Ζαχαρίου και ο Γιάννης Κολέφας.

Η συλλογή αντιγράφων του Μουσείου συγκροτήθηκε με τη φροντίδα των διευθυντών του Αδαμάντιου Αδαμαντίου (1914-1923) και Γεωργίου Σωτηρίου (1923-1960). Τα πρωιμότερα αντικείμενά της είναι του 1880, αντίγραφα τοιχογραφιών του Μανουήλ Πανσελήνου από το Πρωτάτο Αγίου Όρους, που δημιουργήθηκαν από τον Ελβετό Émile Gilliéron μετά από παραγγελία του βυζαντινολόγου Σπυρίδωνος Λάμπρου. Εξαιρετικής τέχνης είναι και τα αντίγραφα ψηφιδωτών και τοιχογραφιών από τον Άγιο Δημήτριο Θεσσαλονίκης. Έργα των Émile Gilliéron υιού και Νικολάου Φερεκείδη, τα αντίγραφα δημιουργήθηκαν κατ’ εντολήν του Γ. Σωτηρίου που επέβλεψε την αναστήλωση του ναού.

Η συλλογή αντιγράφων, που προσφέρει πρόσβαση σε χαμένα βυζαντινά έργα ενώ ταυτόχρονα αντανακλά την καλλιτεχνική παραγωγή μιας ολόκληρης εποχής, είναι από τις λιγότερο γνωστές του ΒΧΜ. Έπαψε να εκτίθεται το 1964, ενώ μόνο τα τελευταία χρόνια αναγνωρίστηκε η καλλιτεχνική και ιστορική σημασία της.

  • Ο Χριστός Αναπεσών

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001672
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Αγιος Βάκχος

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001673
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001674
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Η Οσία Μαρία η Αιγυπτία

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001675
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Προφήτης Ησαΐας

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001676
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Η γλυκύτης του βίου

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001678
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001679
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο βρυγμός των οδόντων

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001680
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Προφήτης Δανιήλ

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001681
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001682
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Χριστός και ο Αγιος Μηνάς

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001683
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο μάρτυρας Βασιλίσκος

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001684
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Προφήτης Σοφωνίας

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001685
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Νιπτήρ

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001686
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Αγιος Κοσμάς

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001903
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Διακοσμητικό μοτίβο με αγγείο με φρούτα

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001904
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Η Δέηση

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 001905
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Αγιος Γεώργιος προστάτης δύο παιδιών

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 002460
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Χριστός Παντοκράτωρ

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 002465
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Ο Αγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης

    Είδος: Έργο Ζωγραφικό
    ΒΧΜ: 002466
    Χώρος έκθεσης:

    λεπτομέρειες
  • Πανομοιότυπο χρυσόβουλλου λόγου (1301) του Ανδρονίκου B΄ Παλαιολόγου (13ος-14ος αι.).

    Είδος: Ειλητάριο
    ΒΧΜ: 023105
    Χώρος έκθεσης: II.1 Εξουσία και Διοίκηση

    λεπτομέρειες
  • Φύλλο πορφυρού Ευαγγελισταρίου

    Είδος: Κώδικας
    ΒΧΜ: 023106
    Χώρος έκθεσης: II.1 Εξουσία και Διοίκηση

    Πανομοιότυπο φύλλου πορφυρού κώδικα (Τετραευάγγελου) με τμήμα από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου (14.22-31).

    λεπτομέρειες
  • Φύλλα χειρογράφου

    Είδος: Χειρόγραφο (πανομοιότυπο)
    ΒΧΜ: 023113
    Χώρος έκθεσης: II.6 Φράγκοι και Λατίνοι στο Βυζάντιο

    λεπτομέρειες